Ana Sayfa >> Azospermi Nedir >> Azospermi problemi hakkında bilgi

Azospermi problemi hakkında bilgi

Menide hiç sperm hücresi bulunmuyorsa buna Azospermi adı verilmektedir. Bu durumda spermigram(meni) tahlilinde canlı veya cansız hiçbir sperm hücresi gözükmez.
Nasıl veya neden olur?
1-Testislerde sperm üretiminin yetersiz olması veya hiç olmamasından kaynaklanır. Bu durumda sperm kanalları açıktır fakat sperm üretimi çok az olduğundan veya hiç olmadığından menide sperm görülmez. Bu hastalarda FSH hormonu yüksek fakat testesteron seviyesi düşüktür. Genetik (doğuştan gelen) bozuklukları tespit etmek için hastanemizde mutlaka genetik testlerden kromozom ve mikrodelesyon testlerine bakılmaktadır.
Eğer altta yatan genetik bir hastalık yok ise mikroskop altında yapılan testisten sperm elde etme(MikroTESE) yönteminde %50-60 oranında sperm çıkar. Eğer Klinefelter sendromu (47XXY) varsa mikroTESE ile %25-30 oranında sperm bulunabilir.

2- Sperm üretimi var fakat kanallardaki tıkanıklık nedeni ile azospermi ortaya çıkabilirr. Bu durum doğuştan olabilir, genetik bir hastalık sebebi ile olabilir(kistik fibrozis), veya geçirilen enfeksiyonlardan kanallar tıkanabilir. Hastada hormonlara bağlı veya genetik bir problem yok ise yani sorun sadece testislerde normal üretilen spermlerin varlığına karşın, boşaltım sistemindeki bir tıkanıklıktan kaynaklanıyorsa testislerden iğneyle doku aspirasyonu(TESA) veya TESE  işlemleri ile sperm hücresi aranır. Tıkanıklığa bağlı durumlarda testisten % 100’e yakın oranda sperm elde etmek mümkündür. Eğer kanal tıkanıklığı kistik fibrozis gibi altta yatan genetik bozukluktan kaynaklanıyorsa mutlaka embryolara genetik(PGT) tarama yapıp sağlıklı embryolar transfer yapılmalıdır.

3- Beyin altıdaki küçük bir bezden testislere hormon uyarısı gelmiyor ise sperm üretimi olmayabilir (hypogonadotropik hypogonadism). Bu durum da  hypogonadotropik hypogonadisme bağlı azospermi ortaya çıkar. FSH, LH ve testesteron seviyesine, gerekirse radyolojik tanı yöntemlerine bakılır ve tanı koyulur. Eksik olan hormon yerine kanulursa genellikle bir süre sonra testiste sperm üretimi başlar. Bu hastalarda sabırlı davranmak gerekir, yetersiz tedavi ile testise yapılan cerrahi müdahalelerde dahi sperm çıkarılamayabilir.

Bütün bu altta yatan nedenlerin hepsinde genç yaşlarda yapılan cerrahi işlemler ve medikal tedavilerde sperm elde etme şansı çok daha yüksek olmaktadır.

Testiküler Sperm Ekstraksiyonu (TESE)
Perkütan Epididimal Sperm Aspirasyonu (PESA)
Mikro-Epididimal Sperm Aspirasyonu (MESA)
Yumurtalıklarda ‘testis’ de oluşan sperm ‘vas deferens’ ve ‘epididmis’ adı verilen kanallar aracılığı ile penise ulaşmaktadır. Spermin yumurtalıklardan çıkarak penise ulaşmasının ve ejekülasyon ile boşalma nın mümkün olmadığı durumlarda sperm yumurtalıklardan TESE yada TESA ve epididimden PESA adı verilen cerrahi yöntemlerle alınabilmektedir.

PESA işleminde çok ince bir iğne ile lokal anestezi altında deriden geçilerek epididim adı verilen sperm kanalına girilmekte ve sperm bu kanaldan aspirasyon ile toplanmaktadır. Bunun için deride kesi yapmaya gerek yoktur. Eğer bu yöntemle sperm elde edilememiş ise gene ince iğneler kullanılarak sperm direk yumurtalıklardan toplanabilmektedir (TESA). Bu yöntemde lokal anestezi altında yapılabilmekte ve deride bir kesiye gerek duyulmamaktadır. Bu yöntemle de sperm elde edilememiş ise sperm yumurtalılardan alınacak küçük biopsi parçalarında (TESE) aranabilmektedir. Bu operasyon genel anestezi gerektirmekte ve yumurtalıları çevreleyen deride kesi ye ihtiyaç duymaktadır. Eğer TESE mikroskop altında daha seçici yöntemlerle alınıyorsa bu ameliyata mikro TESE adı verilmektedir.

Mikro TESE ile sperm bulunma şansı daha da artarken yumurtalıların ameliyattan iyileşme hızıda daha yüksektir.  Yumurtalıklardan biopsi ile alınmış sperm dondurularak sonraki tedavilerde kullanılabilirken, aspirasyon tekniği ile yumurtalıklardan yada epididim adı verilen sperm kanallarından toplanan sperm ler dondurularak saklanmaya uygun değildir. Bu nedenle hanım içinde aynı gün IVF tedavisi ve yumurta toplama ameliyatı gerekmektedir. Döllenme ICSI yöntemi ile yapılmaktadır.  TESE, TESA ve PESA ameliyatları sonrası bir kaç gün ağrı ve şişkinlik olabilir. Bu genelde paracetamol gibi basit ağrı kesicilerle kontrol edilebilecek düzeydedir.

Mikro-Epididimal Sperm Aspirasyonu (MESA) doğuştan ‘vas deferens’i (yumurtalıklardan penise sperm taşıyan kanal) oluşmamış erkeklerde sperm temini için kullanılan cerrahi bir yöntemdir. Bu yöntem daha önceden sterilizasyon ameliyatı geçirmiş olan erkelerde de kullanılmaktadır  Bu ameliyat genel anestezi altında bir kaç saat sürmekte ve hasta aynı gün taburcu edilmektedir. Yumurtalıkları saran deriye yapılan ufak bir kesi ile sperm kanallarına ulaşılmakta ve bu kanallardan mikroskop altında çok ufak miktarlarda sıvı örnekleri alınmaktadır. Bu sıvı örneklerinin sperm içerip içermediği analiz edilmektedir. Kaç tane sperm kanalının kesi ile inceleneceği elde edilen sperm sayısına ve spermlerin hareket yeteneklerine bağlıdır.
Bu yöntemle elde edilen spermler genelde hızlı hareket edecek olgunluğa erişemediğinden döllenme aynı gün IVF-ICSI ile sağlanmaktadır. Bu nedenle hanım içinde aynı gün IVF tedavisi ve yumurta toplama ameliyatı gerekmektedir.

MESE ameliyatı sonrası bir kaç gün ağrı ve şişkinlik olabilir. Bu genelde paracetamol gibi basit ağrı kesicilerle kontrol edilebilecek düzeydedir

Op Dr Turgut Aydın
Kayseri Acıbadem Hastanesi Tüp Bebek Merkezi

İlginizi Çekebilir

Azospermi Hakkında

Azospermi Hakkında Neler Biliyorsunuz?

Azospermi menide sperm olmamasına verilen isimdir. Azospermi, genel popülasyonun% 1’inde ve bebeği olmayan (infertil) erkeklerin% …