1. Randevu Almak ve Cinsel Perhiz Süresi (2–7 Gün)
Sperm testi (spermiogram) için hastanenin veya androloji laboratuvarının randevu saatlerini öğrenin. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 6. Baskı (PMC10929669) kılavuzuna göre testten önce en az 2, en fazla 7 gün (ideal olarak 3–4 gün) cinsel perhiz yapılmış olmalıdır. Bu süre boyunca cinsel ilişki veya mastürbasyon yoluyla boşalma olmamalıdır: - 2 günden kısa perhiz: Semen hacmini ve toplam sperm sayısını yapay olarak düşürebilir. - 7 günden uzun perhiz: Ölü ve hareketsiz sperm oranını artırarak motilite (hareketlilik) ve DNA bütünlüğü sonuçlarını olumsuz etkileyebilir.
2. Hazırlık (Açlık Gerekmez)
Sperm testi vermeden önce aç kalmanıza gerek yoktur; tok karnına ve günün herhangi bir saatinde verilebilir. Örnek vermeden önce idrarınızı yapmanız ve ellerinizi/genital bölgeyi suyla yıkayıp kurulamanız olası bakteriyel bulaşı önlemek açısından önerilir.
3. Özel Test Odasına Girme
Sperm testi genellikle laboratuvar bünyesindeki özel, ses yalıtımlı ve hijyenik örnek verme odalarında gerçekleştirilir. Örneği laboratuvar ortamında vermek, numunenin sıcaklık değişimlerinden etkilenmeden hemen incelenmesini sağlar.
4. Sperm Örneği Alma (DSÖ 6. Baskı Altın Kuralları)
- Yöntem: En doğru ve standart yöntem mastürbasyon yoluyla örnek vermektir.
- Kayganlaştırıcı veya Sabun Kullanmayın: Sabun, şampuan, tükürük, krem, vazelin veya standart prezervatifler sperm öldürücü (spermisidal) etkiye sahiptir; kesinlikle kullanılmamalıdır.
- İlk Damlaları Kaçırmayın: DSÖ 6. Baskı (PMC10929669) kılavuzunda vurgulandığı üzere, boşalmanın ilk damlaları sperm konsantrasyonu açısından en zengin fraksiyondur. İlk kısmın dışarı kaçırılması sperm sayısının yanlışlıkla düşük (oligospermi) ve hacmin düşük (hipospermi) çıkmasına yol açar. Eğer örneğin bir kısmı döküldüyse mutlaka laboratuvar görevlisine bildirilmelidir.
5. Laboratuvara Teslim ve Sıcaklık Korunumu (20°C – 37°C)
Örnek verildikten hemen sonra kapağı sıkıca kapatılarak laboratuvar görevlisine teslim edilir. Numune 20°C ile 37°C arasında korunmalı ve sıvılaşma (likefaksiyon) tamamlandıktan sonra 30–60 dakika içinde mikroskobik incelemeye alınmalıdır.
6. Sonuçların Değerlendirilmesi
Sperm testi sonuçları, androloji laboratuvar uzmanları tarafından DSÖ 6. Baskı alt referans sınırlarına göre değerlendirilir ve üroloji doktorunuza iletilir. Sperm üretimi dalgalanma gösterebildiğinden, ilk testte anormallik saptanırsa en az 2–3 hafta arayla ikinci bir doğrulama testi istenebilir.